VAN PATIENT CENTRAAL NAAR DE MENS CENTRAAL

De patiënt centraal is een veelgehoord credo maar met de dreiging van het afschaffen van de vrije artsenkeuze is het nog maar de vraag hoe centraal hij staat. Terwijl u dit leest wordt er naarstig gedebatteerd door de wijze mannen en vrouwen in Den Haag of de patiënt dit recht mag behouden. Misschien een mooi moment om, naar aanleiding van de ongelofelijke inzet van al mijn collega’s in de zorg, de dokter eens centraal te zetten.

Of begeef ik me nu op glad ijs? Want dan gaan we snel weer naar de patiënt. Terug naar mijn comfortzone.  Afgelopen week las ik in Medisch Contact dat huisarts Kees de Kock vindt dat zijn vakgenoten te weinig weten over het werk van hun patiënten. Een heel betoog over het feit dat werk of werksituaties voor een deel de klachten bepalen waarmee de patiënt op het spreekuur komt. Hieruit komt de vraag voort of werk gerelateerde problemen wel of niet hoort bij het domein van de huisarts. We hebben immers ook nog een bedrijfsarts. En daar moeten we het ook even over hebben. De zorg raakt ongelofelijk versnipperd wat voor een groot deel bijdraagt aan de hoge kosten. Voor ieder orgaan een specialist en niemand kijkt meer echt holistisch naar de patiënt en dat zou wel moeten! De patiënt is geen foto maar een hele film. Het is natuurlijk te gek voor woorden dat een huisarts 1 klacht per consult mag bespreken en nauwelijks de tijd krijgt om een en ander in perspectief te plaatsten.

Het standpunt van NLBeter is dat als de huisarts meer tijd krijgt om zijn patiënten écht te leren kennen dit substantieel scheelt in doorverwijzingen naar de specialist. Een experiment in het plaatsje Afferden heeft dat eerder onomstotelijk uitgewezen. Als de huisarts meer tijd krijgt om zich te verdiepen in het wel en wee van zijn patiënt dan zijn er 25% minder verwijzingen nodig naar de specialist. Het experiment werd afgebroken omdat het plaatselijke ziekenhuis serieuze inkomsten misliep door het teruglopen van het aantal verwijzingen.

Los van het feit dat dit een voorbeeld is van een “perverse prikkel” in de zorg, wat al erg genoeg is, illustreert het ook nog eens het totaal verdwijnen van de menselijke maat. Een patiënt is meer dan een som van zijn organen. Een beetje meer ‘holisme’ zou dus mooi zijn en leidt ook nog eens tot significante kostenreductie.

Versterking van de eerste lijn. Ik ben niet bang dat mijn beroepsgroep straks duimen zit te draaien. De innovaties en technologische ontwikkelingen schreiden voort en daar zijn de specialisten voor nodig. En met de aanhoudende obesitas -epidemie kunnen we het werk waarschijnlijk met zijn allen nog steeds niet aan. Daar ligt echt de grootste winst, mensen gezond houden, dan gaan we de kraan dichtdraaien in plaats van dweilen.

Van de patiënt centraal naar de mens centraal.


Opinie: Pleidooi voor Preventie - Janneke Wittekoek

Regelmatig bezoek ik wetenschappelijke bijeenkomsten gericht op het voorkomen van hart en vaatziekten, over preventie, dat is immers mijn passie. 

Zo was ik laats op een groot congres wat geheel in het teken stond van hoge bloeddruk. Het was een bonte mix van huisartsen, internisten, een enkele cardioloog, een apotheker en een ‘verdwaalde’ neuroloog . Maar eigenlijk waren we die dag allemaal bloeddrukspecialisten.

Hart- en vaatziekten voorkomen

De superspecialisaties die zijn ontstaan om hart en- vaatziekten te voorkomen kent geen grenzen; we hebben bloedsuikerspecialisten, cholesterol- dokters, stoppen-met-roken experts en nog veel meer professionals in de hart- en vaatziekten zorgketen.  Het geeft maar weer eens aan hoe ingewikkeld het kan worden als we met al deze experts overeenstemming moeten bereiken over hoe de zorg rondom de patiënt met hart en vaatziekte het beste geregeld moet worden in dit land. En dan hebben we de praktijkondersteuners, de diëtisten en de fysiotherapeuten nog niet eens meegerekend.  

Aantal hoog risicopatiënten groeit

Ik denk al een aantal jaren heel hard met de gevestigde orde mee over hoe we de zorg voor onze hoog risicopatiënten beter kunnen organiseren. Erg belangrijk want het aantal mensen met een hoog risico op hart-en vaatziekten groeit gestaag. Ik zal even een rijtje opsommen, gebaseerd op getallen van het RIVM en de Nederlandse Hartstichting; Op 50-jarige leeftijd in Nederland, rookt 30%, 80% eet ongezond, 50% beweegt te weinig, 60% heeft overgewicht, 20% heeft een hoge bloeddruk,  30% een te hoog cholesterol en elk jaar komen er 65.000 nieuwe diabetespatiënten bij. 

Leefstijlspecialist

Ondanks mijn passie voor preventie heb je daardoor af en toe het gevoel alsof je zwemt in een bad met modder en dan ook nog eens tegen de stroom in. Zou de patiënt niet beter af zijn met  één “leefstijlspecialist”? Een xpert die is opgeleid om de hoog risicopatiënt van A tot Z te begeleiden indien nodig? Continu bijsturen, coachen, managen, meten en wegen.  De hele keten van de hart-en vaat-risicomanagers in handen van een goede daarvoor opgeleide specialist? Een geheel nieuwe specialisatie binnen de medische opleiding i.p.v. ingewikkelde ketens?  

‘Nuttige bemoeizucht’

De oprukkende Westerse “welvaartsziekten” en de daarbij behorende kosten zijn bijna niet meer te overzien.  NLBeter zet hoog op in op het voorkomen van ziekte. Een gezonde leefstijl speelt hierbij een sleutelrol. Dat is eens te meer duidelijk geworden in deze coronacrisis.  In Nederland hebben we een systeem van consultatiebureaus en schoolartsen waarmee onze kinderen tot aan de puberleeftijd redelijk worden gevolgd. Ben je als baby te dik dan moet er een flesje af en een te dikke kleuter krijgt tips van de schoolarts. Maar deze nuttige bemoeizucht stopt zodra de boterhammen van pubers in de prullenbak van de snackbar om de hoek verdwijnen. 

80% hart-en vaatziekten kun je voorkomen

Op de leeftijd waarop zogenoemd risicovol gedrag op de loer ligt is er geen enkele instantie meer die zich bezighoudt met onze hartgezondheid. Wij gaan één keer per jaar naar de tandarts om een gaatje te voorkomen in ons gebit. Dat vinden we heel belangrijk. Een keer per jaar aandacht voor je algehele (hart)gezondheid vinden we gek. Hart -en vaatziekten zijn wereldwijd doodsoorzaak nummer 1. Jaarlijks miljoenen euro’s aan opnamekosten. En dan te bedenken dat we tachtig procent kunnen voorkomen door beter te letten op leefstijl. 

Alle 20-jarigen een risicofactor-scan

Het is best gek dat er in dit huidige zorgstelsel geen enkele vorm van structurele preventie zit voor welvaartsziekten die starten op jonge leeftijd. Wat mij betreft krijgen alle 20-jarigen een risicofactor-scan en een dik boek  met leefstijladviezen. Combineer het meteen tandarts bezoek en zorg dat je getallen op orde blijven. Werk aan gewicht, bloeddruk, en cholesterol. Je lijf is immers je leven.  Dan wordt het pas echt “Health Care” in plaats van “Sick Care”. 

Wat kunnen we doen?

  • Meer gezonde snacks in schoolkantines aanbieden
  • Meer educatie in het (basis) onderwijs over gezonde voeding en gezond gedrag
  • Gezond gedrag belonen en bevorderen “nudging”
  • Tabak verbieden
  • Invoeren suiker/ zouttaks
  • Beperken van reclames voor ongezonde voeding
  • Minder fastfood ketens
  • Versterken van diverse leefstijlaanbieders en zoeken naar krachtenbundeling binnen deze partijen